Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi i zezwolenie na pracę typu A służą temu samemu celowi – legalnemu powierzeniu pracy cudzoziemcowi w Polsce. Różnią się jednak zakresem, czasem obowiązywania, organem prowadzącym sprawę i grupą cudzoziemców, których mogą dotyczyć. Oświadczenie jest uproszczoną ścieżką dla wybranych obywatelstw, natomiast zezwolenie typu A, określane obecnie jako zezwolenie na pracę na rzecz polskiego podmiotu, ma szersze zastosowanie i sprawdza się przy dłuższym lub bardziej złożonym zatrudnieniu. W obu przypadkach samo uzyskanie dokumentu nie wystarczy, jeżeli cudzoziemiec nie ma legalnego pobytu uprawniającego do pracy w Polsce.
Czym różni się oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy od zezwolenia typu A?
Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi to procedura prowadzona przez powiatowy urząd pracy, a jej efektem jest wpis oświadczenia do ewidencji. Po takim wpisie cudzoziemiec może wykonywać pracę bez uzyskiwania zezwolenia na pracę, ale wyłącznie na warunkach wskazanych w oświadczeniu. Procedura dotyczy obecnie obywateli Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy, z wyłączeniem pracy sezonowej oraz kilku szczególnych form aktywności, takich jak pełnienie funkcji w zarządzie czy działanie jako prokurent. Maksymalny okres pracy na podstawie oświadczenia wynosi 24 miesiące.
Zezwolenie na pracę typu A dotyczy sytuacji, w której cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Polski na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę. W obecnych przepisach urzędy opisują tę procedurę jako zezwolenie na pracę cudzoziemca na rzecz polskiego podmiotu, natomiast określenie „typ A” nadal funkcjonuje jako popularny skrót. Zezwolenie wydaje wojewoda, a dokument wskazuje m.in. pracodawcę, stanowisko lub rodzaj pracy, najniższe wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i okres ważności. Co ważne, zezwolenie na pracę typu A nie legalizuje pobytu – cudzoziemiec musi posiadać właściwy tytuł pobytowy.
Kiedy wystarczy oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy?
Oświadczenie warto rozważyć wtedy, gdy zatrudnienie dotyczy cudzoziemca objętego procedurą oświadczeniową, praca nie ma charakteru sezonowego, a firma potrzebuje stosunkowo szybkiego rozwiązania. Wpisu dokonuje powiatowy urząd pracy właściwy dla pracodawcy, a sprawa co do zasady może zostać rozpatrzona w terminie 7 dni roboczych, jeżeli nie wymaga postępowania wyjaśniającego. Dzień rozpoczęcia pracy musi przypadać nie później niż 6 miesięcy od złożenia oświadczenia, a wynagrodzenie nie może być niższe niż stawki dla porównywalnych pracowników.
Najważniejsze warunki zastosowania tej procedury można uporządkować następująco:
- cudzoziemiec jest obywatelem Armenii, Białorusi, Mołdawii albo Ukrainy,
- praca nie należy do działalności sezonowych,
- okres pracy wskazany w oświadczeniu nie przekracza 24 miesięcy,
- cudzoziemiec posiada tytuł pobytowy uprawniający do pracy,
- praca odbywa się na warunkach wpisanych do ewidencji oświadczeń.
Oświadczenie nie będzie dobrym wyborem przy zatrudnianiu obywateli państw spoza wskazanego katalogu, przy pracy sezonowej albo przy modelu zatrudnienia, który wymaga szerszej procedury wojewódzkiej. Szczególnej uwagi wymagają obywatele Ukrainy objęci ochroną czasową po przyjeździe do Polski w związku z wojną – w ich przypadku praca może być legalizowana na podstawie powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, a nie zawsze przez oświadczenie.
Kiedy lepsze będzie zezwolenie na pracę typu A?
Zezwolenie na pracę typu A jest właściwsze wtedy, gdy cudzoziemiec nie może skorzystać z procedury oświadczeniowej albo gdy zatrudnienie ma mieć bardziej stabilny, dłuższy lub mniej standardowy charakter. Sprawdza się zwłaszcza przy zatrudnianiu osób z państw nieobjętych procedurą oświadczeniową, przy kontynuacji pracy po wykorzystaniu oświadczenia, a także wtedy, gdy firma chce uporządkować zatrudnienie w perspektywie kilkuletniej. Zezwolenie może być wydane na czas określony, co do zasady nie dłuższy niż 3 lata, choć w niektórych sytuacjach okres ten może być krótszy, np. przy krótkiej działalności pracodawcy albo niewielkim wymiarze czasu pracy.
Przy wyborze zezwolenia typu A trzeba uwzględnić kilka elementów:
- wniosek składa pracodawca do wojewody właściwego dla swojej siedziby lub miejsca pobytu stałego,
- wniosek i załączniki składa się przez praca.gov.pl,
- zezwolenie określa konkretnego pracodawcę, stanowisko, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i okres ważności,
- opłata wynosi 200 zł przy pracy do 3 miesięcy i 400 zł przy pracy powyżej 3 miesięcy,
- przed dopuszczeniem cudzoziemca do pracy konieczne jest także sprawdzenie legalnego pobytu.
Zezwolenie typu A daje większą elastyczność w doborze pracowników z różnych państw, ale wiąże się z dłuższą i bardziej formalną procedurą niż oświadczenie. Nie jest też zastępstem dla dokumentów takich jak karta pobytu dla cudzoziemca, wiza czy innych tytułów pobytowych. Oznacza to, że pracodawca powinien analizować nie tylko sam dokument dopuszczający do pracy, lecz także sytuację pobytową cudzoziemca, planowany czas zatrudnienia, stanowisko i realny termin rozpoczęcia pracy.
Jakie znaczenie ma wsparcie Alton-Job przy wyborze procedury?
Wybór między oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi a zezwoleniem na pracę typu A nie powinien być przypadkowy. Błąd na tym etapie może oznaczać opóźnienie w rozpoczęciu pracy, konieczność ponownego złożenia dokumentów albo ryzyko zakwestionowania legalności zatrudnienia. Agencja pracy dla cudzoziemców Alton-Job wspiera pracodawców w analizie sytuacji kadrowej, doborze właściwej ścieżki formalnej oraz organizacji rekrutacji pracowników zagranicznych. Ma to szczególne znaczenie przy większej skali zatrudnienia, gdy firma jednocześnie korzysta z pracowników z Ukrainy, Białorusi i innych państw spoza Unii Europejskiej.
Dla pracodawcy najważniejsze jest ustalenie, czy dana osoba może pracować na podstawie oświadczenia, czy konieczne będzie zezwolenie typu A, powiadomienie dla obywatela Ukrainy albo inna podstawa, by możliwa była legalizacja pobytu pracowników. Równie istotne jest sprawdzenie, czy cudzoziemiec posiada pobyt uprawniający do pracy. Profesjonalna obsługa sprawy ogranicza ryzyko formalne i pozwala lepiej planować obsadę stanowisk, szczególnie tam, gdzie ciągłość pracy zespołu ma bezpośredni wpływ na realizację zamówień.
Oświadczenie czy zezwolenie typu A – podsumowanie
Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi warto wybrać wtedy, gdy zatrudnienie mieści się w procedurze uproszczonej, dotyczy obywatela jednego z uprawnionych państw, nie obejmuje pracy sezonowej i ma trwać maksymalnie 24 miesiące. Zezwolenie na pracę typu A będzie właściwsze przy zatrudnianiu cudzoziemców spoza procedury oświadczeniowej, przy dłuższej współpracy albo wtedy, gdy pracodawca potrzebuje stabilnej podstawy wykonywania pracy na konkretnym stanowisku. W obu przypadkach dokument dotyczący pracy musi iść w parze z legalnym pobytem cudzoziemca w Polsce. Najbezpieczniejszy wybór zależy więc nie od samej szybkości procedury, ale od całej sytuacji pracownika i planu zatrudnienia.
